Góc Nhìn EX88: Phá kỷ lục cá nhân gần 4 phút! Cục tức nghẹn bấy lâu của Vi Khiết Đình cuối cùng đã được giải tỏa

"Không chạy nhanh không được, cả đường bị Vi Khiết Đình đuổi theo," khi băng qua vạch đích Bắc Kinh Hải Điến Marathon với thời gian 2:31:30, nét mặt căng thẳng của Hoàng Phi mới hơi giãn ra, nở nụ cười của người chiến thắng. Khi trả lời phỏng vấn tại chỗ, người phụ nữ 40 tuổi đã trấn tĩnh lại sau những phút giây kịch tính và căng thẳng ở chặng cuối cuộc đua marathon toàn phần.

Vi Khiết Đình đã "ép" Hoàng Phi 40 tuổi chạy ra thành tích tốt thứ ba trong sự nghiệp, đồng thời giúp chính mình, cô gái sinh năm 2002, phá kỷ lục cá nhân (PB) với cách biệt lớn: về đích với 2:32:35 và giành ngôi á quân. Lần PB trước đó là vào ngày 30/3 năm ngoái. Hôm ấy, cô chạy 2:36:31 tại Liễu Châu Marathon, Quảng Tây.

Từ 2 giờ 51 phút xuống 2 giờ 36 phút, Vi Khiết Đình mất 49 ngày; còn từ 2 giờ 36 phút xuống 2 giờ 32 phút, "chị cả Quảng Tây" phải chờ đợi 560 ngày mới thực hiện được. Trong 560 ngày đó, cô từ sinh viên tốt nghiệp bước vào môi trường công sở, hoàn thành thêm một lần chuyển đổi thân phận, nhưng vẫn day dứt giữa việc theo nghiệp chuyên nghiệp hay giữ "bát cơm sắt". Cô trở thành một "lao động gương mẫu" mới, liên tục thử sức ở các giải chạy nối tiếp nhau, muốn chứng minh bản thân với thế giới bên ngoài. Cô cũng không thoát khỏi những phiền muộn do bất đồng quan điểm cố hữu với gia đình. Hơn nữa, bị bao vây bởi vô số tiếng nói bên ngoài, trong lòng cô luôn nghẹn một cục tức; chính cục tức đó đã giúp cô một lần nữa đạt được bước nhảy vọt về thành tích cá nhân.

Nữ Chạy Bộ đã phỏng vấn Vi Khiết Đình sau cuộc đua. Dưới đây là lời tự thuật của cô:

Đến "chiêm bái" Đại học Thể thao Bắc Kinh

Xách hành lý đến điểm xuất phát

Kết thúc một tuần giảng dạy, trưa thứ Bảy tôi bay đến Bắc Kinh. Tối trước hôm thi đấu, tôi còn đặc biệt đến "chiêm bái" Đại học Thể thao Bắc Kinh, bởi khi bắt đầu tiếp xúc với marathon từ năm thứ ba đại học, tôi đã một lòng muốn thi cao học vào trường này, đó là ngôi trường trong mơ của tôi. Dù khi đến nơi trời đã tối, các tòa nhà trong khuôn viên trông không đẹp bằng ban ngày, sinh viên cũng không đông, nhưng với tôi, được dạo một vòng trong khuôn viên trường đã là mãn nguyện lắm rồi.

Đại học Thể thao Bắc Kinh là một trong những lý do tôi chạy marathon

Mãi đến hơn mười giờ đêm, tôi về khách sạn và lăn ra ngủ. Sáng sớm ngày 11, mang theo cảm giác hưng phấn quen thuộc trước cuộc đua, tôi trả phòng, xách hành lý đến gần điểm xuất phát của Hải Điến Marathon để gửi đồ trước, bởi buổi chiều tôi phải về lại Quảng Châu: ngôi trường tôi đang làm việc có lễ chào cờ sáng thứ Hai, toàn bộ giáo viên bắt buộc tham gia. Chạy xong dọn dẹp qua loa rồi đi thẳng ra sân bay, đó là lịch trình quen thuộc của tôi trong rất nhiều giải marathon trước đây.

Trên đường từ khách sạn đến điểm xuất phát, rất nhiều runner nhận ra Hoàng Phi, chào hỏi và chụp ảnh với chị ấy; còn tôi như một kẻ vô danh tiểu tốt đi phía sau, nhưng chị Phi suốt dọc đường đều rất quan tâm tôi.

Khi khởi động trước giờ xuất phát, tôi cảm thấy trạng thái không thoải mái lắm, chân còn hơi nặng, đây không phải điềm tốt. Mọi người đều khởi động nghiêm túc, còn tôi thì làm cho có. Tuần qua, khối lượng chạy của tôi tương đương Tiêu An Tĩnh, người vừa phá kỷ lục cá nhân tại Thái Nguyên Marathon ngày 27/9, vào khoảng 200 km. Có lẽ do khối lượng tập luyện lớn, hoặc do di chuyển vất vả, tôi cảm thấy mình chuẩn bị cho Hải Điến Marathon lần này chưa đủ kỹ; kế hoạch tập luyện và chiến thuật thi đấu phần lớn đều quyết định tạm thời chứ không cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Điến Marathon chỉ có ba vận động viên nữ khách mời đặc biệt: tôi, Hoàng Phi và Bạch Lệ. Trước cuộc đua, tôi thầm tính toán, Hoàng Phi chắc chắn về nhất. Nhưng nếu tôi về nhì thì lại không cam lòng.

Có người nói với tôi rằng thời tiết Hải Điến hôm thi đấu không đẹp, nhiệt độ sẽ dần tăng lên 19 độ, không mấy thuận lợi để chạy thành tích. Nhưng trước giờ xuất phát, tôi thấy thời tiết rất ủng hộ, cái mát mẻ của buổi sáng mùa thu phương Bắc đối với những runner từ Quảng Châu đến như chúng tôi là vô cùng dễ chịu và hiếm có.

Trước cuộc đua, Hoàng Phi còn hỏi tôi định chạy thế nào. Tôi nghĩ chị ấy chắc chắn ở nhóm dẫn đầu nữ, nên đáp rằng sẽ bám theo chị, bám được đến đâu thì đến. Dù sao, một mình chạy có lẽ sẽ khá vất vả.

Sau đó, tôi còn nói với chị rằng thời tiết đẹp thế này, chẳng cần đợi đến Tây An nữa, cứ thẳng tiến mốc 2 giờ 30 phút ngay ở giải này.

Dù không cam lòng về nhì

Nhưng đã dốc hết sức vì kỷ lục cá nhân

Dù trạng thái thế nào, tôi thực sự đến đây với mong muốn phá kỷ lục cá nhân. Bởi sau đợt tập huấn mùa hè ở Côn Minh, tôi cảm thấy lợi ích của việc tập luyện trên cao nguyên vẫn còn dư địa để khai thác.

Sau khi xuất phát, Hoàng Phi chạy với tốc độ 3 phút 35 giây mỗi km, khá nhanh. Dù nửa đầu chặng đua tôi luôn cố gắng bám theo, nhưng trong lòng cũng do dự có nên chủ động giảm tốc hay không.

Hoàng Phi thỉnh thoảng ngoái lại xem vị trí của Vi Khiết Đình

Giữa chặng, chúng tôi cũng có lúc giằng co: Hoàng Phi nâng tốc độ từ 3 phút 35 giây lên 3 phút 28 giây mỗi km, tôi thấy hơi hụt hơi và không theo kịp; nhưng khi không có ai chắn gió cho chị ấy, chị cũng không duy trì được lâu nên dần chậm lại, tôi nhân cơ hội từ từ đuổi kịp.

Sau km 30, tôi quan sát tình hình đối thủ phía sau: Vương Xảo Hà ở vị trí thứ ba bám rất sát. Khi ấy, bị kẹp ở giữa, tôi khá khó chịu: không cam lòng về nhì, nhưng thực lực lại không cho phép tôi vượt lên. Tôi nghĩ, vậy thì cứ cắn răng mà chạy phá kỷ lục cá nhân thôi.

Sau km 35, Hoàng Phi lại thử tăng tốc, bỏ xa tôi đến 200 mét. Nếu lúc đó có người dẫn tôi một đoạn, giúp tôi điều hòa nhịp chạy, thì chạy được 2 giờ 31 phút là không thành vấn đề.

Khi sự khó chịu tăng lên, có lúc tôi không muốn chạy tiếp nữa. Nhưng ý nghĩ thoáng qua trong đầu ấy rốt cuộc cũng chỉ là ý nghĩ, tôi bắt đầu một mình gồng gánh bảy km cuối cùng, cũng là bảy km khó chịu đựng nhất. Lúc đó, tôi liếc nhìn đồng hồ, nhịp tim lên đến hơn 180, tốc độ nhảy vào khoảng 3 phút 42 đến 45 giây mỗi km. Những con số khiến tôi giật mình. Tôi nghĩ: điên rồi, toi rồi, phải làm sao đây? Tôi tự nhủ hết lần này đến lần khác: giữ vững.

Mãi đến khi nhìn thấy cổng đích, tôi mới nhận ra lần này mình thực sự có hy vọng chạy được 2 giờ 32 phút. Thế là tôi nghiến răng, dồn hết sức lực lao về phía trước, kết thúc trận chiến này mà không giữ lại chút gì. Thời gian cuối cùng dừng ở 2:32:35, câu hỏi mà bên ngoài luôn đặt ra, "bao giờ mới tiến thêm một bước", đã có câu trả lời vào buổi chiều hôm ấy. Từ đây, tôi từ kiện tướng quốc gia bước lên kiện tướng quốc tế.

Sau cuộc đua, nhiều người bàn tán rằng nhịp tim của tôi hơi cao. Thực ra, chạy nhanh hay chậm, nhịp tim của tôi về cơ bản đều ở khoảng này; chạy marathon toàn phần hơn hai năm, tôi tự biết rõ.

Từ năng khiếu đến học cách tiết chế

Chạy xong tôi hơi xúc động, còn rơi nước mắt. Nhưng giờ đã bình tĩnh lại: từ lúc ban đầu "vô tình" chạy được 2 giờ 36 phút đến 2 giờ 32 phút bây giờ, tôi cảm nhận được tâm thế của mình đang dần thay đổi. Hơn một năm rưỡi qua, tôi đã trải qua quá nhiều chuyện.

Tháng 3 năm ngoái khi chạy 2 giờ 36 phút ở Liễu Châu, tôi cho rằng đó là nhờ năng khiếu, thấy mình thật giỏi, thật phi thường. Khi đó, trong đợt tập huấn mùa đông ở Côn Minh hồi tháng 1 để tăng khối lượng chạy, ngày nào tôi cũng chạy chậm với tốc độ sáu, bảy phút mỗi km, chạy lấy thời gian một cách tùy tiện; tuy khối lượng chạy hơn 700 km nhưng không tập cường độ nhiều. Không ngờ tháng 3, trên đường chạy khó như Liễu Châu, tôi lại phá kỷ lục cá nhân nhanh như vậy, mọi thứ thật kỳ diệu.

Khi ấy, tôi mới tiếp xúc với marathon được hơn một năm, hiểu biết về môn này chưa sâu, nghĩ rằng chắc phải chậm lại một năm rồi mới từ từ đột phá. Nhưng không ngờ hơn một năm sau đó, mình lại bị mài giũa khắc nghiệt đến vậy.

Nửa cuối năm ngoái, tôi chạy 14 giải marathon toàn phần, giành khoảng 8 chức vô địch. Tôi thấy mình rất đỉnh, dùng thứ hạng để bù đắp nỗi tiếc nuối vì không phá được kỷ lục cá nhân. Không chạy ra thành tích, một mặt là do tôi thiếu kinh nghiệm, cũng không có phương pháp tốt để điều chỉnh trạng thái; mặt khác, chạy các giải liên tiếp nối nhau khiến thể lực hao tổn không nhỏ.

Hơn một năm qua, dấu chân chạy marathon của tôi đã in khắp nhiều thành phố của đất nước

Từ đầu đến cuối, trong lòng tôi luôn nghẹn một cục tức không chịu thua.

Sau đó, tôi đến Ngọc Khê gia nhập câu lạc bộ STC, tập cùng huấn luyện viên Thạch Bằng trong một mùa đông ngắn ngủi. Nhưng trừ thời gian thích nghi, bị cảm bất ngờ..., thời gian tập thực ra không lâu. Tháng 3, khi chạy được 1 giờ 15 phút, kỷ lục cá nhân bán marathon tại giải bán marathon Bắc Ngạn Nam Kinh, tôi đã linh cảm marathon toàn phần có khả năng phá mốc 2 giờ 36 phút. Nhưng những giải đấu liên tiếp sau đó, không bị cảm thì thời tiết lại xấu, không giải marathon toàn phần nào chạy ra thành tích.

Nhìn từng đối thủ tiến bộ, còn bản thân vì đi làm giảng dạy nên thời gian tập luyện có hạn, khó khăn bị bọc trong thực tại, tôi cảm thấy mình, một người mới đi làm, liên tục bị "vùi dập" mà không có sức chống cự.

Lần phá kỷ lục cá nhân ở Hải Điến này có phần ngoài dự đoán, nhưng nửa đầu chặng đua tôi dám bám theo, cũng là nhờ cục tức không chịu thua trong lòng chống đỡ. Đúng vậy, có quá nhiều thứ tôi muốn chứng minh. Giờ tôi chỉ mới mở màn tốt đẹp cho các vận động viên nữ tinh anh hệ phong trào, ngày 18 ở Tây An, Bắc Kinh, Đông Doanh mọi người đều sẽ cùng nhau tiến lên.

Nếu đo bằng phần trăm, tôi thấy hiện mình mới làm được 20% tập luyện khoa học. Thực ra tôi cũng không biết tập luyện khoa học rốt cuộc trông như thế nào. Trước đây tôi luôn muốn cố gắng chạy tốt từng giải để chứng minh bản thân, giờ mới phát hiện điều cần học thực ra là "tiết chế": học cách nghỉ ngơi, học cách để thời gian chậm lại, học cách chờ đợi, học cách nhẫn nại. Có người nhịn được không thi đấu, đó là sự nhẫn nại của họ. Còn tôi thì không nhịn được.

Tôi nghĩ, với tố chất của bản thân, chạy dưới 2 giờ 30 phút là không thành vấn đề, có lẽ tôi nói hơi ngông. Nhìn khách quan, làm sao để con đường này ngắn hơn một chút, ít đường vòng hơn một chút, không phải chuyện dễ. Giờ tôi cũng nhận ra, có năng khiếu chưa chắc đã chạy ra thành tích, vẫn cần có phương pháp. Nhưng với tình trạng hiện tại của mình, muốn lập một đội ngũ riêng hay hoàn toàn đi theo con đường runner chuyên nghiệp dường như lại là một kiểu gian nan khác.

Bị bủa vây bởi đủ loại tiếng nói

Ngày nào cũng khóc một lần

Xung quanh tôi luôn có rất nhiều tiếng nói vây quanh: có những tiếng nói đến từ thực tế, có những tiếng nói đến từ mạng xã hội.

Tôi nói chuyện thẳng thắn, không thích vòng vo, không đủ khéo léo, đôi khi tính khí cũng không tốt, hơi giống vận động viên chạy vượt rào Ngô Diễm Ni. Nhưng vận động viên mà không có cá tính thì cũng khó làm nên thành tích. Nếu bạn cứ mãi khúm núm, chiều lòng người khác, thì làm sao đột phá? Tôi hiểu thế này: vận động viên chính là nhờ cái tính không chịu thua, sự hiếu thắng không cam lòng ấy mới bước ra được.

Thi đấu thể thao là nước lên thì thuyền lên, mình không tiến bộ nhưng người khác tiến bộ, thì mình sẽ sốt ruột:

Nửa cuối năm ngoái khi không chạy ra thành tích, người ngoài nói các chức vô địch của tôi chẳng ra gì, chỉ là nhặt được; khi mãi không phá được kỷ lục cá nhân, lại nói tôi thực lực kém, không còn là "chị cả Quảng Tây" nữa; người khác bảo tôi yên tâm tập luyện, tôi lại cứ đi thi đấu, có người cho rằng tôi không chịu nghe lời, quá bảo thủ; tôi chạy đến 2 giờ 36 phút vẫn chưa ký hợp đồng, trong khi nhiều người chạy chậm hơn tôi đều đã ký, người ngoài đương nhiên cũng bàn tán.

Năm nay về Liễu Châu chạy xong marathon toàn phần, tôi úp mặt vào lòng mẹ mà khóc

Giờ bị bủa vây bởi đủ loại tiếng nói, khi đăng bài trên mạng xã hội, tôi không còn tùy hứng như hồi đại học. Tháng 9 vừa qua, trung bình mỗi ngày tôi đều khóc một lần: vui cũng khóc, buồn cũng khóc, lo âu cũng khóc, sách ôn thi chứng chỉ giáo viên đọc không hết cũng khóc. Có khi cũng chẳng biết mình khóc vì điều gì, có lẽ cũng là một cách giải tỏa.

Tôi muốn chứng minh rằng mọi vật cản người ta gây ra cho tôi đều không phải là vật cản, mà chỉ là bàn đạp trên con đường thành công của tôi. Tôi muốn làm nên thành tích, chứng minh mình không phải người bình thường, không muốn sống cuộc sống của người bình thường. Nhưng suy nghĩ như vậy có lẽ xen lẫn sự ngông cuồng và non nớt của tuổi trẻ. Khi chạy hỏng hay chạy không tốt, có lẽ tôi lại muốn một sự đảm bảo ổn định hơn; khi thành tích tốt, lại muốn thoát khỏi ràng buộc. Cứ lắc lư qua lại giữa hai thái cực ấy, khó mà lựa chọn.

Từng có thời, có lẽ tôi là người "não yêu đương", tin vào sự tốt đẹp của tình yêu. Nhưng hơn một năm qua, tôi đã trải qua quá nhiều sự vu khống và phản bội, lời đồn và bịa đặt. Tất nhiên, tôi biết chuyện tình cảm thì trăm miệng cũng khó cãi. Vì vậy, giờ tôi cố gắng dồn hết tâm sức vào sự nghiệp, chỉ muốn tập trung vào bản thân, nhân lúc còn trẻ thì liều một phen, làm nên thành tích thì sẽ không còn tiếc nuối.

Tôi muốn tự hào nói với thế giới: Đúng vậy, tôi đã làm được. ■