Trận Liverpool gặp Man City vào Chủ nhật tuần này là một trong những trận đấu được mong chờ nhất lịch sử Premier League, và rất có thể cũng là một trong những trận có lượng người xem đông nhất. Mọi lo ngại hợp lý xoay quanh "sản phẩm" trong tuần này đều không thể ngăn được lượng chú ý khổng lồ mà chính cuộc khủng hoảng và bê bối mang lại.

Các cầu thủ Man City bước vào "hang gấu" Anfield, đón trận đấu đầu tiên sau phán quyết khắc nghiệt đó, khoảnh khắc này sẽ khiến cả thế giới bóng đá dừng lại. "Chúng tôi thậm chí còn không rõ lắm điều này có nghĩa là gì" cũng không ngăn được mọi người theo dõi. Từ phẫn nộ đến tò mò, đủ loại cảm xúc sẽ thu hút ánh mắt toàn cầu.

Hội đồng độc lập đã phán quyết rằng tất cả các cáo buộc liên quan đến việc Man City vi phạm nghiêm trọng các điều khoản tài chính trong quy tắc thi đấu trong giai đoạn từ mùa 2009/10 đến 2017/18 đều được xác lập. Hiện phán quyết này đang ở trạng thái chờ cho đến khi thủ tục kháng cáo kết thúc. Việc kháng cáo chậm nhất sẽ kết thúc trước cuối tháng 1, tuy nhiên các án phạt, vốn đã khiến trí tưởng tượng bay khắp nơi, cũng có thể đến sớm hơn.

Khi cơn giận bị khuếch đại bởi sự nhàm chán của kỳ nghỉ quốc tế cùng khoảnh khắc ở Anfield qua đi, sự kỳ quặc vô cùng khó chịu của toàn bộ cục diện rất có thể sẽ cắn ngược lại. Hy vọng là những cuộc thảo luận rộng hơn về lợi ích tương lai của giải đấu sẽ có không gian để thở, và trở nên bình tĩnh hơn một chút.

Kháng cáo chưa ngã ngũ, án phạt vẫn còn bỏ ngỏ

Ảnh

Nếu sau kháng cáo, vi phạm của Man City được giữ nguyên, CLB 10 lần vô địch nước Anh này đáng phải nhận hình phạt đủ nghiêm khắc, có lẽ nghiêm khắc đến mức họ không thể được gọi như vậy nữa. Nhưng mọi suy nghĩ cho rằng "đuổi được con sói xám là giải quyết được mọi vấn đề của Premier League" về mặt logic cũng chẳng khác gì dùng rơm để xây một ngôi nhà kiên cố.

Phán quyết xác định Man City trong giai đoạn liên quan đã hưởng lợi tới 1 tỷ USD (900 triệu bảng) thông qua "các phương án tài trợ ngụy trang" và "các thỏa thuận giả". Họ là CLB duy nhất trong giai đoạn này chen được vào và trụ lại ở nhóm đỉnh vốn thuộc "Big Four" ngày trước gồm Man United, Arsenal, Chelsea và Liverpool. Ngoài một CLB chà đạp luật lệ đến mức như vậy, không ai khác làm được điều đó, bản thân điều này đã cho thấy hệ thống vận hành không tốt.

Sự gắn kết giữa chi tiêu và kiếm tiền mới là then chốt

Vài tuần qua, mọi người bàn về những căn bệnh của môn thể thao này từ những góc độ khác nhau. Nhưng dù bạn nhìn nhận luật Công bằng tài chính (FFP) hay Quy tắc lợi nhuận và bền vững (PSR) thế nào, trước khi các quy tắc này xuất hiện, mọi chuyện cũng chẳng tốt đẹp hơn là bao. Trước khi Tập đoàn Abu Dhabi United mua lại Man City năm 2008, mọi chuyện cũng chẳng tốt đẹp hơn là bao.

Hệ thống FFP của UEFA quả thực đã đạt được một mục đích: ngăn những CLB như Leeds United và Portsmouth chi tiêu quá mức để theo đuổi thành công, tự đẩy mình ra bờ vực. Premier League đã trở thành giải quốc nội giàu có và thịnh vượng nhất châu Âu. Xét theo mục tiêu tự đặt ra, những nỗ lực này chắc chắn đã thành công.

Nhưng phần lớn các quy định quản lý thể thao, ngay cả những phần bề ngoài vận hành tốt, cũng sẽ mang lại những hậu quả ngoài ý muốn. Nói về "bảo vệ cạnh tranh công bằng" xung quanh vụ Man City nghe thật khó chịu. Cũng khó chịu không kém là quan điểm cho rằng hình phạt dành cho một CLB thành lập năm 1894, sớm hơn 77 năm so với khi Abu Dhabi độc lập khỏi Anh, phải nghiêm khắc đến mức "hủy diệt sự tồn tại" để "có tác dụng răn đe".

Kể từ khi Man City bị mua lại năm 2008, những thay đổi trong sổ tay luật lệ của Premier League và UEFA đã khiến tình huống tương tự khó có thể tái diễn. Quan trọng hơn, việc làm suy yếu thậm chí xóa bỏ sự gắn kết giữa doanh thu và khả năng chi tiêu sẽ triệt để ngăn chặn các hợp đồng tài trợ giả, vì như vậy sẽ loại bỏ động cơ gian lận theo cách này. Đây không phải là bào chữa cho hành vi của Man City.

Cơ hội độc nhất của Premier League

Mức độ cạnh tranh của Premier League từ đầu bảng đến cuối bảng vượt qua bất kỳ giải đấu lớn nào khác ở châu Âu, hiệu ứng cân bằng của PSR càng tăng cường điều này. Premier League cũng dồi dào tài chính, tích lũy qua từng năm kể từ khi Richard Scudamore làm chủ tịch vào đầu thế kỷ này. Thời đại "ai đến cũng nhận", thời đại sung túc khi những Abramovich và Mansour được chào đón với vòng tay rộng mở, đã qua rồi.

Chúng ta hiện đang ở một bước ngoặt. Nếu cân bằng cạnh tranh thật sự là khẩu hiệu, thì một Premier League tiền chảy như suối đang có cơ hội độc nhất vô nhị.

Phe thị trường tự do tách ra năm 1992, cùng tất cả các ông chủ và giám đốc điều hành CLB từ đó đến nay, chỉ cần nghe đến đề xuất trần chi tiêu hay trần lương là run rẩy. Nhưng nếu không phải bây giờ, thì phải đợi đến bao giờ? Nhờ doanh thu bản quyền truyền hình toàn cầu, các CLB Anh là những đối thủ hạng nặng về tài chính ở lục địa châu Âu. Trong bảng xếp hạng tài chính bóng đá Deloitte 2026, có 15 trong số 30 CLB hàng đầu đến từ Anh, bao gồm cả West Ham và Wolves, những đội đã xuống hạng khỏi Premier League.

Tiền bạc xung quanh đủ nhiều, hoàn toàn có thể đặt ra mức trần và phân phối công bằng hơn. Rất nhiều lo ngại trong vài tuần qua tập trung vào việc Man City có thể leo cao đến đâu, và họ đã dùng thủ đoạn gì để lên tới và trụ lại trên đỉnh. Nhưng về việc khi các CLB tinh hoa rơi xuống đáy thì "sàn" nằm ở đâu, về việc những giai đoạn yếu kém của họ so với tất cả những người khác chẳng phải gánh hậu quả gì, thì chưa bao giờ được bàn đủ.

Hãy nghĩ đến thời kỳ "làm trò" của Arsenal, trên AFTV người ta tức đến vỡ mạch máu, một HLV vĩ đại bị đuổi đi, họ có vài lần đứng thứ tám. Man United cũng chưa từng rơi khỏi nửa trên bảng xếp hạng, dù hỗn loạn liên miên, cho đến khi cuộc thí nghiệm xã hội phi lý của Ruben Amorim giáng xuống băng ghế huấn luyện Old Trafford. Nếu Bournemouth, Brentford hay Brighton bị quản lý yếu kém như Man United kể từ năm 2013, họ ít nhất đã xuống hạng một lần. Tương tự, Liverpool thời Hicks và Gillett, hay khi bổ nhiệm Roy Hodgson, may mà họ là Liverpool, nếu không có lẽ Championship đã vẫy gọi.

Ba đội bóng bắt đầu bằng chữ B này (có lẽ chúng ta có thể gọi họ là "cartel B" cho hợp thời) liên tục được khen ngợi là những CLB vận hành tốt nhất.